Спам және телефон алаяқтары: бөлім
Телефон алаяқтығы дерлік әрқашан бірдей басталады: белгісіз нөмір, асығыс дауыс және «дәл қазір шешім қабылдау керек» деген қысым. Бұл бөлімде сол қысымды тани білуге және қоңыраудан кейін не істеу керектігіне арналған нұсқаулар жинақталған.
Алаяқтар әдетте қорқыныш пен уақыт тапшылығын пайдаланады: «шотыңыздан ақша шығып жатыр», «іс қозғалды», «жеңісіңізді бүгін алуыңыз керек». Есте сақтайтын басты ереже - асықтыру мен құпиялылық талабы қатар келсе, бұл алаяқ. Нағыз банк те, оператор да, полиция да сізден SMS-код, картаның толық нөмірі немесе құпиясөз сұрамайды және «ешкімге айтпаңыз» деп талап етпейді.
Бөлім мақалалары
- Алаяқты қалай тануға болады - қоңыраудың алғашқы минуттарында байқалатын белгілер және дұрыс жауап беру тәсілі.
- Қазақстандағы алаяқтық схемалар - жергілікті сценарийлер: банк «қауіпсіздік қызметі», жалған жеңіс, жұмысқа шақыру және басқалары.
Байланысты беттер
- Кім қоңырау шалғанын қалай білуге болады - күдікті нөмірді тексерудің заңды тәсілдері.
- Қазақстанда белгісіз нөмірді тексеру - +7 7xx нөмірлеріне қатысты нақты жағдайлар.
- Операторлар және кодтар - нөмір қай операторға тиесілі екенін кодтан анықтау.
- GetContact баламалары - спам нөмірлерін белгілейтін қосымшалар және олардың шектеулері.
Күдікті қоңыраудан кейін
Ең қауіпті сәт - қоңыраудан кейінгі алғашқы минуттар, себебі дәл сол кезде адам асығып шешім қабылдайды. Сөйлесуді үзіңіз, нөмірді жазып алыңыз және оны тексеріңіз. Ақша немесе деректер берілмеген болса - нөмірді бөгеп қойыңыз. Егер аударым жасалып қойса, алдымен банкке, содан кейін полицияға хабарласыңыз; операторлар мен реттеушілердің шағым қабылдайтын нөмірлері олардың ресми сайттарында көрсетілген.
Сұрақтар мен жауаптар
Банк қызметкері екенін айтқан адамға сенуге бола ма?
Әңгімені тоқтатып, банк картасының артындағы немесе ресми сайттағы нөмірге өзіңіз қоңырау шалыңыз.
SMS-кодты айтуға бола ма?
Ешқашан. Бірде-бір банк, оператор немесе мемлекеттік мекеме телефон арқылы кодты сұрамайды.
Ақша аударып қойсам не істеймін?
Дереу банкке хабарласып, операцияны даулаңыз және полицияға арыз беріңіз - неғұрлым тез болса, соғұрлым жақсы.