Spam va telefon firibgarligi: bo'lim
Telefon firibgarligi deyarli har doim bitta sxema bo'yicha ishlaydi: sizni shoshiltiradilar, qo'rqitadilar yoki katta yutuq va'da qiladilar, so'ng SMS-kod, karta raqami yoki pul o'tkazmasini so'raydilar. Agar suhbatning istalgan nuqtasida sizdan kod yoki pul so'ralsa - bu firibgarlik, boshqa izoh kerak emas.
Asosiy qoida
Bank, operator yoki davlat idorasi hech qachon telefon orqali SMS-kod, karta CVV kodi yoki mobil ilova parolini so'ramaydi. Shubha tug'ilsa, suhbatni tugating va tashkilotga uning rasmiy sayti yoki ilovasida ko'rsatilgan raqam orqali o'zingiz qo'ng'iroq qiling - sizga aytilgan raqamga emas. Qo'ng'iroq qilgan raqamni yozib qo'ying: uni keyin tekshirish va shikoyatga ilova qilish mumkin.
Agar pul allaqachon o'tkazilgan bo'lsa yoki ilova o'rnatilgan bo'lsa, vaqt muhim: bankka darhol qo'ng'iroq qilib operatsiyani bloklashni so'rang, telefonda o'rnatilgan notanish dasturlarni o'chiring va parollarni almashtiring, so'ng ichki ishlar organlariga ariza bering.
Bo'lim maqolalari
- Firibgarni qanday tanish mumkin - suhbatning birinchi soniyalarida sezish mumkin bo'lgan belgilar va tipik iboralar.
- O'zbekistonda uchraydigan firibgarlik sxemalari - mahalliy sxemalarning tahlili: soxta "bank xavfsizlik xizmati", e'lon saytlaridagi aldov, "yutuq" va soxta to'lov havolalari.
- Notanish raqamdan kim qo'ng'iroq qilganini qanday bilish mumkin - shubhali qo'ng'iroqdan keyin raqamni tekshirishning tartibi.
- O'zbekiston operatorlari va kodlari - raqam haqiqatan ham mahalliy operatorga tegishlimi yoki xalqaro yo'nalishdanmi, shuni aniqlash uchun.
Raqamni ochiq manbalar bo'yicha tekshirish shikoyatlarni ko'rsatishi mumkin, lekin u kafolat emas: yangi raqam hali "toza" bo'ladi. Shuning uchun asosiy himoya - sekinlashish va hech qanday kodni aytmaslik.